AZOT

Bitkiler için hayati önem taşıyan azot, proteinlerin, hormonların, klorofilin, vitamin ve enzimlerin önemli bir yapı taşıdır. Vejetatif aksam denilen yeşil aksamın büyüyüp gelişmesi için gereklidir.

Azot için doğada ki doğal kaynaklardan birisi atmosferdir. Atmosferdeki gaz halindeki Azotu (N2) bakteriler bitkilerin alabileceği amonyum bileşiklerine çevrilir. Acak atmosferden gecen azotun toprak tarafından yeterli depolama kabiliyeti olmadığından, dünya genelinde toprakların azot içerikleri genelde düşüktür. Özellikle organik madde içeriği düşük olan topraklarda bu depolama kabileyeti çok daha azdır.

Diğer bir doğal azot kaynağı ise toprağın organik madde içeriğidir. Bu organşikk maddeler bakteriler tarafından minerilizasyon denilen bir süreç ile bitkilerin alabileceği azot formlarına (Amonyum (NH4+)) gibi inorganik azot dönüştürülür.

İster doğal yollarla olsun, ister takviye ile verilen azot olsun, bitkiler azotu iki biçimde alırlar. Bunlar Nitrat azotu (NO3-) ve Amonyum azotu (NH4+) biçimindedir. Bitkilerin kökleri bu her iki azot biçimini de alırlar. Bitkilerin çoğu Nitrat azot biçimini Amonyum azotuna tercih ederler. Fakat Nitrat azotunun toprakta kaybolma eğilimi fazladır. Bitkilerin çoğu Amonyum azotunu hazır olarak kullanamazlar. Amonyum azotu emilmeden önce nitrifikasyon denilen bir süreçle bakteriler tarafından nitrat azotuna çevrilir. Amonyum azotunun nitrat azotuna çevrilmesinde toprağın ısısı etkili olur. Toprak ısısının 10 oC üzerindeki ortamlarda bu çevrilme işlemi daha çabuk olur. Nitrifikasyonun en etkili olduğu toprak pH sı 5.5-6.5 arasında olduğu zamandır. Nitrifikasyon 2-4 haftada tamamlanabilir.

a1

Azot Noksanlığı Belirtileri

Azot noksanlığında, bitkilerde büyüme oranı düşer. Yani bitkinin büyümesi yavaşlar. Bitki küçük kalır. Sürgün sayısı azdır ve sürgün boyu normalden kısa olur. Yapraklar küçülür ve yaşlı yapraklarda vaktinden önce dökülme görülür. Yapraklar yaşlı yapraklardan başlayarak açık yeşil renkte gelişirler. Kök gelişmesi ve özellikle köklerde dallanma zayıflar.Azot noksanlığı belirtilerini ortadan kaldırmak için toprağa düzenli olarak azotlu gübreleme yapılması gerekir. Rotasyonda baklagillere yer verilmesi topraktan aşırı azot kaybını önler.

a2

Azot Fazlalığı

Azot fazlalığı meyve ağaçlarında çiçeklenme ve meyve verimini geciktirir. Aşırı miktarda sürgün büyümesi, buna eşlik eden koyu yeşil yapraklar vardır. Bitkiler gevrek ve sert bir yapıda olur, vegetatif gelişme ağırlık kazanır, çiçeklenme ve meyve oluşumu gecikir. Sonbaharda gecikmiş bir yaprak dökümü görülür.

a3